Doğalgaz, kömür ve jeotermal gibi kaynaklara dayalı elektrik üretim santrallerinde, istemesek de kaçınılmaz olarak atık ısı ortaya çıkar.
Termik santrallerde genel verimlilik yaklaşık %40 civarındadır.
Jeotermal santrallerde bu oran %30’a kadar yaklaşabilir.
Doğalgaz kombine çevrim santrallerinde ise yeni nesil tasarımlarla %62’ye ulaşılabilmektedir.
Bu veriler, atık ısının miktar olarak ne kadar fazla olduğunu ve ne kadar kıymetli bir kaynak teşkil ettiğini açıkça göstermektedir.
Hiçbir enerji santralinde atık ısı isteyerek üretilmez; proses gereği oluşur. Bu nedenle oluşan ısının başka amaçlarla değerlendirilmesi çevresel ve ekonomik açıdan büyük önem taşır.
Son seyahatim de, Finlandiya’da da bu konuda başarılı, benzer örneklerle karşılaştım.
Literatür aramasında, Eski İTÜ Rektörü, Makina Mühendisi Prof. Dr. Fikret Narter'in "Merkezi Isıtma, Şehir Bölge, Site Isıtması" kitabı karşımıza çıkar ve Ankara için merkezi ısıtma sistemine dair ciddi bir plan hazırladığını, ancak bu projenin hayata geçirilemediğini öğrendim.
Birçok Ülkede, Atık Isı;
- Endüstride proses ve konutlarda ısınma,
- Hem konut hem de sanayide soğutma amaçlı kullanılabilmektedir ve kullanılmalıdır.
Çünkü bu amaçla kullanılırsa;
Hava kirliliğini azaltırsınız.
Enerji kaynaklarını daha verimli kullanırsınız.
İthal enerjiye olan bağımlılığı azaltırsınız.
Enerjinin çok pahalı ve stratejik olduğu bir dönemde bu konu ivedilikle dikkate alınmalıdır.
Eski yerleşim yerlerinde zor olsa da, yeni yerleşim bölgelerinde altyapı çalışmalarında yer verilmelidir.
Şehrimizde teknik yaklaşımla birçok yeni yerleşim yerinde önerdik, maalesef gerçekleşmedi.
Yeni OSB lere de mutlaka öneriyoruz. Yeni OSB lerde sektörel bölgelerin oluşturulması, ısı ihtiyaçlarının atık ısıdan karşılanması( ekonomik ise ) zorunlu hale getirilmelidir.
OSB lerde elektrik dağıtım lisansı nasıl veriliyor ise, verimlilik ve fiyat açısından uygunsa, benzeri şekilde atık ısı dağıtımı ve satışı da lisanlandırılmalıdır.
Daha önce önerdiğimiz, ısı ticaretinin yasal zemine oturtulması da önemli bir konudur.
Sonuç olarak;
Atık ısı değerlendirilmesi gereken stratejik bir enerji kaynağıdır. Ülke olarak bu konuda adım atmak, geleceğimiz adına ciddi kazanımlar sağlayacaktır.
hisar haber
m erol durgut